Marketing-aren mundua zeharo sartu da Interneten, eta nola ez, sare sozialetan: blogetan, Facebook-en, Twitter-en…

Comunity Manager batek, eredu bat ematearren, enpresa baten erlazio publikoaren funtzioa betetzen du, baina Interneten. Bere enpresak sarean sortutako orriak kontrolatu eta berriztatuko ditu, foroan komentatzen denaz arduratuko da, eta kontsumitzaileen dudak edo kexak behatuko ditu.

Community Manager lana beste lanbide berriak sortu ditu, haien artean erlazionatuta daudenak: moderatzaileak eta dinamizatzaileak. Lehenengoa kontsumitzaileak foro edo sare sozialetan idatzitakoaz arduratzen da; eta bigarrena sare edo foro horietan sartzen da hau bizirik mantentzeko, dinamizatzeko.

CM batek pausu jakin batzuk jarraitu behar ditu, bere lana ondo betetzeko. Zerrendan azalduko ditut pausu horiek.

• Enpresari buruz esaten dena ikusi eta behatu.
• Lortutako informazio hori enpresa barruan zabaldu.
• Komunitatean enpresaren zereginak azaldu. Horretarako, sare sozialetan eta blogetan parte hartzen du.
• Liderrak bilatu behar ditu, bai enpresa barruan bai komunitatean.
• Enpresa komunitatearekin harremanetan jartzeaz gain, hauen arteko elkarlana sustatu.

CMak konpetentzia eta jarrera ezberdinak izan eta garatu behar ditu. Konpetentzia horiek teknikoak zein sozialak izango dira.

• Konpetentzia teknikoak: sektorearen ezagutza, marketing eta publizitatean aditua izatea, ondo idazten jakitea, “geek”(friki) puntu bat izatea, sortzailea izatea, on-line komunikatzeko gai izatea eta 2.0 kultura ezagutzea dira.
• Konpetentzia sozialak hizketan ona izatea, soluzioak izatea, mugitua izatea, besteen lekuan jartzeko gaitasuna, besteak ulertzea, talde lanean trebea izatea, moderatzailea izatea, buruzagitza izatea eta besteak motibatzeko ahalmena izatea dira.
• Jarrerei dagokionez, zabala izatea, erabilgarria izatea, sarera egun guztietan sartzea, konektorea izatea, markaren jarraitzailea izatea, komunitatea defendatzea, gardena izatea eta azken tendentziak jarraitzea da eskatuko dena.

Jarrera eta konpetentzia guzti hauetatik at, badago ezagutu beharreko beste arlo bat, oso garrantzitsua dena gainera: 2.0 kultura eta honen arauak ezagutu eta praktikatzea. Arau horiek jarrera arauak dira gehienbat, interneten nola komunikatu eta jokatu behar den azaltzen dutenak. Arauak blogekin sortu ziren, eta sare sozialekin gehiagotu dira.

Community Manager lanbide berri bat da, beste lanbide batzuk sortu ditu (dinamizatzaile eta moderatzaile) eta oraindik etorkizun asko dauka aurretik. Interneteko medioak aurrera jarraitzen duten bitartean CMak bere enpresaren eta komunitatearen arteko elkarlana sustatuko du.

Komunen atean, eskuan eskopeta bat zuela, HUHEZIko errektorea zegoen, ikasle bati mehatxu egiten. Ez nintzen ezertaz ohartzen, biak bata besteari oihuka ari ziren eskutitz baten antza zuen zerbaitetik tiraka. Bat-batean, errektoreak ikasleari tiro egin zion eta bertan behera lurrera erori zen, hilda. Erasotzailea eskutitzarekin alde egin zuen korrika eskaileretan behera, eta hor bere arrastoa galdu nuen.

Guzti hau ikusi eta gero, bururatu zaidan lehenengo gauza informatzea izan da, ahalik eta lasterren. Baina hori nola egin? Interneterako konexioa ezinbestekoa izango da horretarako. Unibertsitatean nagoenez, ordenagailu bat piztu eta segituan Twitter-era sartuko nintzateke. Unibertsitatean egongo ez banintz, telefono mugikorretik sartuko nintzateke internetera, aukera hori ematen badu noski.

Behin Twitter-en, nire identitatea erakutsi gabe ikusi dudan guztiaz idatziko nuke, gero jarraitzen dudan jendeak momentuan hori ikusi ahal izateko.

Identitatea ezkutatzearena oso garrantzitsua da niretzat, gertaera lazgarri horretan sartuta ez egoteko, horrekin zerikusirik ez izateko. Ni informatzaile objektibo eta anonimo bat besterik ez naiz, herri kazetaritza egiten duena, ez kazetari profesionala. Baina hilketaren testigu bakarra izango banintz, orduan aurpegia emango nuke, mutilak justizia izateko eta hiltzailea kartzelara joateko eta egindakoaz ordaintzeko.

Goienan indibiduoari ez zaio garrantzia ematen, komunitateari baizik. Hau da, garrantzia talde lanak dauka, guztion artean zerbait sortzea. Goiena komunitatea euskaraz mintzatu eta komunikatzen da. Ibanek esan duenez: “ez dugu inolako banderarik jarri nahi, euskaraz egiten dugu eta kitto”. Horrekin euskara beste edozein hizkuntzaren modukoa dela esan nahi du, maila berean dagoela, aukera berdinak eskaini dezakeela. Azken finean, euskaraz edozer egin daiteke. Komunitate hau anitza da, bai  ideologian, bai izakeran, bai pentsatzeko eran…

Komunitatearen kontzeptua azaldu ondoren, kazetari multimediaren kontuarekin sartu da. Kazetari hauek medio digitalekin lan egitera ohitu dira, digitalizazio izenarekin ezagutzen dugun fenomenoa dela eta.  Pertsona hauek komunikatzeko erabiltzen dituzten teknikak aldatu beharko dituzte. Egun, irudia testua baino gehiago erakartzen du, eta hedabideak horretara moldatu beharko dira. Hau natibo digitalen irakurtzeko ohiturengatik gertatzen da batez ere. Natibo digitalak gara bizitza osoan interneten ondoan bizi izan garenak, internet ura bezain arrunta denontzat. Antzinako kazetari tipikoak, dena papera eta boliarekin egiten zuten horiek, egunak zenbatuta dituzte, ez dute etorkizunik.

Kazetari berri hauek hartzaileengan sentimenduak sortu behar dituzte, hunkitzea edo gertuko sentitzea lortu behar dute, bestela, hartzaileak aspertu egingo dira eta hori ez da batere ona. Medio digitalen bidez komunikatuko dira, interneten bidez batez ere, egun gehien erabiltzen den hedabidea delako. Gainera, papera (egunkari eta aldizkariak) desagertuz joango da poliki-poliki.

Amaitzeko, Ibanek botatako aholkuarekin geratuko naiz: “ Ez da inoiz besteek egin dutena kopiatu behar, sortu beharra dago, berritzailea izan. Euskaraz ere sortu daiteke, eta arrakasta izan”.

Denetarik esan zen: zenbait kazetarik sufritu zituzten torturak bidezkoak zirela, Egunkaria bera ETAren parte zela eta hori frogatu ahal zela, Euskadi Irratian ETAren aldeko komentarioak egiten zirela…

Atzo, Apirilak 13, Egunkarian lan egiten zuten atxilotuak absolbitu egin zituzten. Zer esan nahi du honek? Ba irrati horiek esan zutena gezurra zela. Hau gure buruari galdera bat egitera bultzatzen gaitu: zergatik? Zergatik hainbeste gezur? Zaila da galdera honi erantzutea, baina nire ustez esan zen guztia propaganda zen, propaganda txarra; Egunkaria-ren aurkako iritziak gizartean sartzeko eta garrantzitsuagoa dena: Egunkaria ETArekin lan egiten zuela egia zela eta horren frogak zeudela. Guztia gezurra.

Zer gertatuko da komentario horiek bota zituztenekin? Justiziak ez du haien kontra jokatuko eta ez dute ordainduko. Baina nola fidatuko gara justizia honetaz, edozein zurrumurruz fidatzen bada, eta frogarik izan gabe inozenteak ziren pertsonak zazpi urtez esperatzen baditu?

Gaur Sustatu blogean nabigatzen egon naiz eta webgunea nolakoa den deskubritzen ere. Sustatu ez da blog arrunt bat, blog kolektiboa da. Honek esan nahi duena guztion artean osatzen dela da, guztiok parte hartu dezakegu. Edonork sarrera berria idatzi dezake gunean, eta blogen dinamikari jarraituta, sarrera hori goiko partean agertuko da, sarrera barri bat agertu arte.

Blog kolektiboaren kontuaz aparte, Sustatu bereizgarri egiten duen beste ezaugarri bat hizkuntza da. Sustatu blog euskalduna da erabat, guztia euskaraz dago. Hau oso garrantzitsua da nire ustez. Izan ere, euskara oso motel moldatu da teknologia berrietara (egunkariak, irratia eta geroago telebista). Baina badirudi Interneten kontuetan denboraz ibili garela eta ondo moldatu izan garela.

Amaitzeko, aipatzeko modua da Sustaturen nahia. Luistxo Fernandez-ek NickDutNik saioan esaten duen moduan, Sustatu ez da albistegi bat. Askok albistegi batekin nahasten dute asmo informatiboa baduelako. Berriak ematen dituzte, baina haien erara, era interesgarriago batean. Sustaturen nahia euskaldunen arteko komunikazioa dela esango nuke, era informatibo batean komunikatzea. Baina beti blogaren arima mantenduz.

Pasahitzekin arazo bat sortzen da. Oso motzak edo asmatzeko errazak aukeratzen baditugu, beste norbaitek asmatu ahalko ditu eta gure kontuan sartuko da. Banku bateko kontua bada diru mordoa galdu dezakegu; sare sozial bateko kontuan sartzen bada datu pertsonalak eta pribatua izan daitekeen informazioa jasoko du. Hori dela eta, pasahitza kontuan hartzeko gauza da.

Badaude pasahitz egokiak aukeratzeko estrategia ezberdinak. Ditugun kontu guztietan ez ditugu klabe berdinak erabili behar. Pasahitz ezberdinak aukeratu behar dira. Bestela, bat asmatuta, kontu guztietan sartuko dira. Ezberdinak izateaz gainera zeinuak ere izan behar dituzte, asmatzeko ia ezinezkoak izateko.

Gure datu pertsonalak erabiltzearen kontua zahar gelditu da jada. Horiek erabiltzen baditugu, gure inguruko pertsona batek erraz asmatu dezake hitz sekretua eta gure kontuetan sartu.

Hitza gogoratzeko nonbaiten idatzi behar badugu, hobe leku hori pribatua eta gure eskura soilik egotea, ez edonork ikusi dezakeen txoko batean. Hau zentzuzkoa badirudi ere, seguru badagoela jendea papertxo batean idatzi duena eta papera galduta bankuko kontutik dirua kendu diotela.

Sarea hain da handia non guztiarekin adi egon behar da, bereziki gure datu pertsonalak kaltetu edo argira atera dezaketen faktoreekin. Horregatik, pasahitz egokiak aukeratu eta denborarekin hauek aldatzen joan, segurtasuna erosotasuna baino hobea

Baina azken hogei urteetan bestelako hedabide bat osatzen joan da, bere arau eta komunikatzeko era propioekin. Hedabide hau internet da. Bertan ia edozer gauza esan daiteke, blog, foro edo sare sozialen bidez. Internet librea da. Horrek esan nahi du edonork nahi duena esan dezakeela inongo oztoporik gabe, hori bai, ondorioak alde batera utzita.

Nire ustez, gertatzen dena sarean adierazpen askatasuna puntu oso altuetara iritsi dela, eta pertsonek, bertan esaten dutenarenaren erruz, ondorioak eguneroko bizitzan  nabaritu dezakete. Adibide ezinhobea Sopelako EAJ alderdiko kide bati gertatu zitzaiona: bere alderdiarekin bat ez zetozen iritziak blogean idazten zituen eta alderditik kaleratu zuten. Baina hau ez da EAJ edo politikarekin soilik erlazionatuta dagoen zerbait, ez. Hau edozein eremutan gerta daiteke.  Ni biluzik agertzen naizen argazki bat gaur Tuentira igotzen badut, beharbada bihar unibertsitateko norbaitek ikusi izango du eta niri burla egingo dit. Mila adibide egon daitezke.

Argi geratu dena hainbeste askatasun dagoen toki batean, Interneten, ezin daitekeela edozer esan ondoriorik jaso gabe. Kontu handiz xehatu behar dugu idazten duguna, inorentzat erasoa ez izateko, batez ere. Baina gure kontrako iritziak sarean edo bestelako hedabideetan aurkitzen baditugu, egin behar ez duguna iritzi horien sortzailearen kontra joatea da. Azken finean, guztiok gara libreak pentsatzen duguna esateko, eta gustatzen ez zaiguna errespetatu beharko dugu, nahitaez. Errespetu hori baita adierazpen askatasunaren zutabe nagusia.

Egia esanda,  ikasketak amaitu nituenetik ez dut inolako eskaintzarik jaso. Hiru urte daramatzat lan bila, hemendik hara joaten curriculuma leku guztietan uzten, baina gaur arte sortea ez da nire alde egon. Krisiaren eraginak nabaritu izan ditut eta ez dut sekula egoera horretara bueltatu nahi. Baina Madrilera joatea konpromiso handia  suposatzen du, handiegia beharbada.

Hasteko, nire familiarengandik aldenduko naiz, betiko etxea utzi beharko dut. Hau ez da arazo larriena, baina zaila izango da nire guraso eta bi anaiengatik aldentzea. Gero, etxebizitza aurkitzeko arazoa dago. Etxe bat erostea ezinezkoa dela badakit, horregatik pisu bat alokatu beharko nuke. Baina pisua alokatu ahal izateko pisukideak beharko nituzke, eta Madrilen ez dut inor ezagutzen. Bi arazo hauek bigarren maila batean daude skateskola proiektuaren arazoarekin alderatuta.

Skateskola unibertsitatea amaitu nuenean hasitako proiektu bat da. Proiektua skateboard-arekin du zerikusia. Sopelako jendearentzat egin nuen, skatea aurrera eramateko. Hamazortzi urte baino gutxiago eduki behar dira proiektuan sartzeko. Bertan, skatea praktikatzen irakasten da, baita honek sortu duen kultura ere. Madrilera joaten banaiz guzti hori bertan behera utzi beharko dut eta ikastaroak betiko amaituko dira. Hau da niretzat arazo larriena. Sopelan skatearekiko afizioa sustatzen egon naiz hiru urtez, kirol ikusgarri hau argira ateratzeko. Erabaki bat hartzea benetan zaila egiten ari zait.

Zer egin dezaket? Egia esanda, hau zuentzat idatzi dut, irakurleentzat, zuen iritziak eta aholkuak blogean idatzi ditzazuen. Hilabete batez itxarongo dut azken erabakia hartu arte, eta denbora horretan blogean idazten duzuena ere kontuan izango dut. Espero dut zuen komentarioak zerbaiterako balio izatea! Eskerrik asko eta agur!

Eider Sopelako institutu publikoan ikasten duen neska da, hamabost urte ditu eta hirugarren mailan dago. Mutil laguna du, Mikel, bere ikastetxe berdinean ikasten duena eta bera baino urte bat zaharragoa dena. Baina Eider ez du Mikel gustuko, berak ez du mutil bakar batekin egon nahi, ez ditu erlazio serioak nahi. Azken boladan oso “solte” egon da klaseko mutil batekin, Aitor deitzen dena, eta hau ez du kontrako jarrerarik erakutsi. Gauza da Aitorrek badakiela Eider mutil laguna duela, eta ez du hori zapuztu nahi.

Orduan, Eiderrek zerbait egitea erabakitzen du. Mugikorrarekin bere gorputz ia biluziaren argazki bat ateratzen du Aitorri erakusteko. Hau da Eiderrek egin duen akatsik handiena.

Hurrengo egunean klasera mugikorrarekin joan da, bere argazkia Aitorri erakutsi ahal izateko. Aitorrek argazkia ikusten harrituta geratu da. Eider komunera joan dela aprobetxatuz, bere motxilatik mugikorra atera du eta bluetooth bidez bere mugikorrera pasatu du argazkia. Gero, bere lagunei pasatu die, eta hauek beste batzuei. Gauza da astea bukatzean institutuko mutil guztiak dutela argazkia eta Eiderri burla egiten ari diotela etengabe. Eiderrek ezin du egoera jasan eta gurasoei kontatzen die gertatutakoa. Hauek psikologoarengana eramaten dute, gaia ahazten laguntzeko eta institutuko bizitza normaltasunez eraman ahal izateko.

Urteak pasatu dira egun hartatik, baina Eider institutuko neska soltea bezala ezagutzen dute Sopelan. Nahiz eta asko damutzen den argazkia atera izanaz, urte askotarako iraungo dio fama txar hori.

Egoera honen errua Eiderrek dauka gehienbat; ez argazkia ateratzeagatik, baizik eta konfiantza gutxiko pertsona bati erakusteagatik. Konfiantza gutxi izanda, Aitorrek ez zuen argazkia “lapurtzeko” oztopo edo kontzientzia arazorik izan, eta gertatu zena gertatu zen. Gainera, mugikorrean ez dira oso pribatuak diren gauzak gorde behar, edonork hartu dezakeelako eta bertan dagoena ikusi. Azken finean, guztiak zentzua dauka: Eider Aitor tentatu egin zuen argazkia erakustean. Beraz, ez da harritzekoa guzti hau gertatu izana.